Of het nu goed is of slecht: we leven in een samenleving waarin geduld niet de norm is en alles snel moet gaan. Deze drie merken hebben dat goed begrepen door producten te ontwerpen die eenvoudig in gebruik zijn en snel resultaten leveren zonder gedoe. Ze worden allemaal aangestuurd via een app, en met een paar tikken kun je starten en meteen beginnen met het fotograferen van de hemel.
Deze Dwarf Mini is de vijfde elektronische telescoop die ik test. Ik heb ook de Dwarf 2 en Dwarf 3 van hetzelfde merk getest. Met de Dwarf Mini kiest Dwarflabs duidelijk een andere richting: een apart, kantelbaar buisje en een uiterst compact formaat. Nu is het vooral duimen dat de hemel zo snel mogelijk opklaart, zodat ik hem echt kan testen.
Waar te koop?
De Dwarf Mini is beschikbaar in pre-order op de officiële website voor $399: Dwarf Mini / Dwarflabs.comUitpakken
Deze telescoop doet zijn naam alle eer aan: het is de kleinste telescoop die ik tot nu toe heb getest. Hij is zó klein dat de postbode hem gewoon in mijn brievenbus kon steken. Met amper 840 gram is het dan ook logisch dat de verpakking zelf ook erg compact is. In de doos zitten de telescoop, een oplaadkabel (USB Type-C), een handleiding, een zonnefilter en een zachte doek om de optiek te reinigen.
Ik schrijf het vaak: verpakking is op zich nutteloos, maar ze zegt wel iets over de volwassenheid van het product en het merk dat het verkoopt. Dwarflabs is niet aan zijn eerste telescoop toe en dat merk je. Deze Dwarf Mini voelt duidelijk aan als een product voor de brede markt, en het zou me niet verbazen als je hem straks ook in fysieke winkels ziet liggen.
Tijdlijn
28/11/2025: ik heb de telescoop ontvangen. Ik kan dus starten met de test, maar de voortgang hangt sterk af van het weer en de helderheid van de hemel. Ik weet daarom niet hoelang het zal duren om deze test af te ronden.Presentatie
Zoals ik in de inleiding al schreef, is het formaat volledig veranderd. De vorige modellen gebruikten een horizontale, roterende buis op een roterende basis. De Dwarf Mini kiest voor een verticale buis, zoals je ook bij sommige concurrenten ziet. In theorie kan zo’n ontwerp een langere brandpuntsafstand mogelijk maken, maar als ik de specificaties op de officiële site volg, lijkt dat hier niet echt het geval. Ik kan dat sowieso verifiëren zodra de hemel opklaart. Hieronder zie je de drie Dwarf-telescopen die ik getest heb: 
Dit nieuwe model heeft dus weinig tot niets gemeen met de vorige, en zonder het Dwarflabs-logo zou je kunnen denken dat het een telescoop van een ander merk is. Ik weet niet of dit een voorproef is van wat er nog komt of gewoon een test. Het formaat lijkt me in elk geval logischer, maar in de praktijk zal blijken hoe goed het werkt. 
De buis kan verticaal gericht worden, en zelfs nog een paar graden verder, maar om echt panoramisch te werken gebruik je de roterende basis. Waar de vorige modellen beperkt waren in hun beweging, kan dit model probleemloos 360° draaien.
Om de telescoop op te laden, volstaat het om hem op eender welke USB-lader aan te sluiten. De kabel zit in de doos, maar de lader niet. Via USB laad je de telescoop op, maar je krijgt ook toegang tot het interne geheugen om de bestanden op te halen die hij heeft gemaakt. Dat is niet verplicht, want je kunt bestanden ook via de app downloaden, maar als je de ruwe bestanden wil recupereren, kan dat via de USB-poort.
Aanzetten doe je door op de grote knop te drukken. Wanneer de knop groen omrand is, is hij klaar om met je telefoon te verbinden. De indicatoren eronder tonen hoeveel batterij je nog hebt. Omdat hij via USB gevoed kan worden, kun je er ook een powerbank aan koppelen om de autonomie te verhogen.
De basis draait volledig rond en maakt bijna geen lawaai, dus je wekt je buren niet als je besluit om ’s nachts buiten te blijven om naar de sterren te kijken.
Configuratie
Een telescoop van dit type configureren vraagt geen technische kennis: je volgt gewoon de instructies in de app. In grote lijnen komt het hierop neer: je downloadt de Dwarflabs-app uit de Play Store of Apple Store, je start de app en kiest op het beginscherm voor “verbinden”, en je accepteert de gevraagde machtigingen. Locatie is hierbij erg belangrijk, omdat de telescoop zo kan bepalen waar hij zich bevindt ten opzichte van de hemel. Je hebt toestemming nodig voor wifi, bluetooth, gps en locatie. De app zoekt vervolgens je telescoop; zorg er gewoon voor dat het licht rond de aan/uit-knop groen is. Normaal gezien vindt de app hem meteen. Daarna maakt de app verbinding met de telescoop via wifi. Dat betekent dat je telefoon niet langer verbonden is met je thuisnetwerk. Je telefoon gebruikt dan 4G/5G om online te blijven en eventueel updates te downloaden. Dat is normaal en geldt voor alle telescopen van dit type. In de praktijk moet je vaak eerst een update uitvoeren en het toestel activeren. Na de update herstart de telescoop, en daarna kun je ermee aan de slag.
App
De app is het hart van het product, want zonder app kun je niets. De Dwarflabs-app is sinds de vorige versies duidelijk geëvolueerd. Ze biedt automatische observatiemodi voor beginners, maar je kunt ook instellingen aanpassen om de mogelijkheden van de telescoop beter te benutten. Vanaf het startscherm heb je twee manieren om de Dwarf Mini te gebruiken. Ofwel tik je op de telescoop en kom je in een bedieningsinterface waarin je de telescoop handmatig kunt sturen en foto’s of video’s kunt maken. Als je nog nooit met zo’n product gewerkt hebt, raad ik aan te starten met de tweede optie. Daarvoor tik je op het Atlas-icoon onderaan het scherm. De app vraagt vaak eerst om de catalogus te updaten. Daarna krijg je een catalogus met hemelobjecten die je kunt observeren, ofwel door ze uit een lijst te kiezen, ofwel door de hemel op je telefoon te verkennen. In beide gevallen gebruik je vervolgens de “Go To”-functie en de telescoop richt zich automatisch op het gekozen object en start de observatie. Als je voor optie 2 kiest, kun je ook “blind” mikken: dan staat het object simpelweg niet zichtbaar vanuit jouw locatie. Je merkt dat snel als je scherm zwart blijft; kies dan gewoon een ander object.
Technische fiche
Hieronder vind je een snel overzicht van de belangrijkste technische kenmerken van deze telescoop en zijn voornaamste concurrenten:| Kenmerk | DWARF 2 | DWARF 3 | DWARF mini | Seestar S30 | Seestar S30 Pro | Seestar S50 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Status / positionering | Stopgezet Opvolger: DWARF 3 |
Veelzijdig Astro + panorama + birding |
Astro Ultra-compact, focus op astro |
Astro Seestar instapmodel |
Astro Betere sensoren + hogere resolutie |
Astro “Klassieke” Seestar 50 mm |
| Opening / brandpuntsafstand (“tele” / hoofdoptiek) | 24 mm / 100 mm (≈ f/4.2) |
35 mm / 150 mm (≈ f/4.3) |
30 mm / 150 mm (f/5) |
30 mm / 150 mm (f/5) |
30 mm / 160 mm (f/5.3) |
50 mm / 250 mm (f/5) |
| Groothoek (indien aanwezig) | Opening 2.8 mm / brandpuntsafstand 6.8 mm | Opening 3.4 mm / brandpuntsafstand 6.7 mm | Opening 3.4 mm / brandpuntsafstand 6.7 mm | Ja (resolutie vermeld) “specifieke” sensor (niet gedetailleerd) |
Opening 3.4 mm / brandpuntsafstand 6 mm (f/1.75) |
— |
| Sensor (hoofdcamera) | Sony IMX415 | Sony IMX678 (STARVIS 2) | Sony IMX662 (1/2.8") | Sony IMX662 (1/2.8") | Tele: Sony IMX585 Wide: Sony IMX586 |
Sony IMX462 |
| Fotoresolutie (max) | Tele: 3840×2160 GA: N/B (volgens DWARF-tabel) |
Tele: 3840×2160 GA: 1920×1080 |
1920×1080 (≈2 MP) | Tele: 1080×1920 GA: 1920×1080 |
Tele: 2160×3840 (8.3 MP) GA: 2160×3840 (8.3 MP) |
1920×1080 |
| Max. belichtingstijd (astromodus) | 15 s | 60 s (tele) / 90 s (GA) (in EQ) | Tot 90 s (in EQ) | N/B (vaak via automatische stacking) | N/B | N/B |
| Ingebouwde filters (voorbeelden) | Tele: IR Cut (VIS) / IR Pass GA: IR Cut |
Tele: VIS / Astro / Dual-band GA: Astro |
Astro / Dark / Duo-band (Ha/OIII) (volgens fiche) | N/B | UV/IR cut + “light pollution”-filter (en elementen op de productpagina) |
N/B (antipollutiefilter via app volgens docs) |
| Montering / equatoriale modus | Alt-az EQ: N/B |
Alt-az + EQ-modus | Alt-az + EQ-modus | Alt-az | Alt-az (ondersteunt “Equatorial Mode”) | Alt-az |
| Batterij | 5600 mAh (uitneembaar) | 10000 mAh (ingebouwd) | 7000 mAh (ingebouwd) | 6000 mAh | 6000 mAh (≈ 6 u vermeld) | 6000 mAh |
| Interne opslag | microSD 64 GB inbegrepen (max 512 GB) |
128 GB eMMC | 64 GB (intern) | 64 GB eMMC | 128 GB eMMC | 64 GB |
| Gewicht | 1.2 kg | 1.3 kg | 0.84 kg | 1.65 kg | N/B | 2.5 kg |
| Afmetingen | 204 × 130 × 62 mm | 222 × 142 × 65 mm | N/B | N/B | N/B | 142.5 × 130 × 257 mm |
| Connectiviteit (algemeen) | Wi-Fi / Bluetooth (vaak vermeld) | N/B | N/B | Bluetooth + Wi-Fi 5G/2.4G + USB-C | Wi-Fi + USB-C + Bluetooth | Wi-Fi 5G/2.4G + USB-C + Bluetooth |
| Pluspunten |
|
|
|
|
|
|
Waarneming van de zon
De zon waarnemen is vrij eenvoudig. Het moeilijkste is eigenlijk om zon te hébben—zeker in België. Vergeet vooral niet de zonnefilter te plaatsen voor je begint, anders riskeer je je telescoop te beschadigen. De eerste stap is de zon selecteren in de Atlas. De telescoop vraagt je dan om de zon handmatig te richten. Dat is niet al te moeilijk door de enorme helderheid. Zodra de zon in beeld staat, kun je tracking inschakelen en compenseert de telescoop zonder problemen de draaiing van de aarde. De tracking is hier even goed als bij de twee andere modellen. Je kunt foto’s of video’s maken. Video’s van de zon zijn niet zo boeiend omdat er weinig gebeurt; je ziet geen zonne-uitbarstingen of dergelijke. Foto’s zijn interessanter omdat je zonnevlekken kunt zien, zoals in de voorbeelden hieronder. De zon is niet het spannendste onderwerp voor deze telescoop, maar het werkt en het helpt je om vertrouwd te raken met het toestel. Overdag kun je rustig alle functies uitproberen; ’s nachts is dat altijd wat lastiger.
Waarneming van de maan
Ik heb gebruikgemaakt van een korte opklaring op een avond met volle maan om enkele foto’s te maken voordat de lucht weer dichttrok. Ik moest handmatig richten omdat de telescoop door de wolken geen calibratie kon uitvoeren. Voor de maan is dat geen groot probleem, omdat ze erg zichtbaar is. Scherpstelling en tracking werken behoorlijk goed: het duurt maar enkele seconden om de maan te kadreren en te blijven volgen. Het detailniveau is wel lager dan bij de Dwarf 3. Dat valt niet op wanneer de maan volledig in beeld is, maar zodra je inzoomt, zie je snel wat zachtheid aan de randen.
Ik heb ook de videofunctie gebruikt, maar sluierwolken verstoorden de scherpstelling:
Ik heb ook timelapse getest in dezelfde omstandigheden:
In een brede кадre en met de helderheid van de maan is de belichting correct en de videokwaliteit ook. Maar als ik de belichting aanpas om meer op de maan te focussen, zie je dat de hogere ISO leidt tot een erg korrelig beeld.
Waarneming van planeten
Nog niet getest, maar ik wil wel benadrukken dat deze telescoop niet ontworpen is voor planeetwaarneming: de brandpuntsafstand is te kort. Planeten zullen nauwelijks groter zijn dan een ster, en je ziet er weinig detail in.Deep-sky waarneming
Context: ik zit in een Bortle 5 tot 6-zone, dus niet ideaal voor de sterrenhemel. De meeste van mijn sessies zitten tussen 20 en 30 minuten totale belichting.Update 16/12/25
Eindelijk zie ik voor het eerst sterren sinds ik de telescoop heb, maar er hangt een dunne wolkensluier. De omstandigheden zijn niet ideaal, en toch is het resultaat verrassend goed voor zo’n kleine telescoop.
Eerste doel: M42
Dit is veruit het makkelijkste doel voor mij en het is een prachtig object. Bij het richten merk ik meteen een verschil met de andere Dwarf-telescopen: de calibratie gebeurt blijkbaar bij elk nieuw doel, terwijl de Dwarf 3 dat maar één keer per sessie deed. De Dwarf Mini reageert ook trager dan de Dwarf 3. De eerste stap is dus automatisch richten via de Atlas-functie in de app:
Na de calibratie gebeurt het richten automatisch en gaat de telescoop in trackingmodus voor M42. Die tracking is trouwens uitstekend. Ik kan dus starten met de capture.
Vanaf de eerste opname verschijnt M42 op het scherm. Dat is wat ik “directe beloning” noem, en het resultaat is nu al interessant. Het beeld is erg ruisachtig en details zijn nog niet zichtbaar, maar dit is pas de eerste opname van een stack, dus dat is volledig normaal. 
Na 33 opnames is de foto al duidelijk gedetailleerder. Ik stop de sessie omdat M42 achter de rand van het dak van mijn buurman dreigt te verdwijnen. De telescoop stapelt de beelden automatisch en bewaart het resultaat in de galerij van de app. Hier is een grote nieuwigheid: je kunt je foto naar Dwarflabs sturen zodat hun AI ze kan verbeteren. Seestar biedt een vergelijkbare dienst, maar zonder account. Ik snap waarom Dwarflabs je e-mailadres wil, maar een account verplichten was misschien niet de beste aanpak. Hoe dan ook: ik stuur de foto door en dit is het resultaat zonder moeite: 
Dit is écht niet slecht, en het duurde maar een twintigtal seconden. De foto is gedetailleerder, de kleuren zijn levendiger en de ruis is bijna volledig weg. Ik zou hier kunnen stoppen—waarschijnlijk doet het merendeel van de gebruikers dat—maar ik wilde kijken of ik nog beter kon.
Mijn beurt om te spelen met mijn bewerkingstools (Adobe-suite):
Als ik een kunstgebit had gehad, was het waarschijnlijk uit mijn mond gevallen toen ik dit beeld zag. Het resultaat is gewoonweg subliem!
Tweede doel: Barnard 33 (Paardenkopnevel)
Ik herhaal hetzelfde proces, richt Barnard 33 automatisch en start de opname. De lucht begon alweer dicht te trekken en hier was de Paardenkop niet zichtbaar op de eerste opname, maar dat is niet zo erg. Ik liet de telescoop zijn werk doen en keek pas terug na 87 opnames.
Net als bij M42 is Barnard 33 goed zichtbaar. Het beeld is erg ruisachtig, maar zeker niet hopeloos. Ik stuur de stack naar Dwarflabs en dit is wat ik terugkreeg:
Het resultaat is minder spectaculair dan bij M42, maar de omstandigheden waren ook minder goed. Toch vind ik het behoorlijk en ik zie potentieel om meer detail naar boven te halen. Na eigen verwerking ziet het er zo uit:
Ik heb waarschijnlijk iets te hard op rood geduwd, maar het resultaat blijft echt interessant.
Ik moest mijn sessie hier stoppen door de wolken, maar ik ben eerlijk gezegd erg verrast door deze kleine telescoop. Ik verwachtte een lagere optische kwaliteit dan bij de Dwarf 3, en dat klopt, maar het verschil is niet enorm. Het toevoegen van de Dwarflabs-verwerking tilt deze telescoop wel duidelijk naar een hoger niveau. En als je achteraf zelf nog wat met het beeld speelt, kun je nog verder gaan.
Update 26/12/25
Eindelijk is de hemel open. Het is -3°C en de omstandigheden zijn perfect om te observeren.
1e doel: M31:
M31 is al zichtbaar op de eerste opname, maar de contouren zijn nog niet duidelijk.
Na 108 opnames is M31 perfect zichtbaar. Ik ben zelfs verbaasd over hoeveel detail deze kleine telescoop kan tonen. De oriëntatie is niet ideaal, maar ik draai de eindfoto. 
Na rotatie en het opschonen van het beeld met de Dwarflabs-app krijg ik een mooi resultaat, verrassend voor zo’n kleine telescoop.
2e doel: IC 1805:
In het begin zie je bijna niets; hier heb je wat meer geduld nodig.
Na 114 belichtingen is IC1805 veel beter zichtbaar. Het beeld is erg ruisachtig, maar dat is geen probleem: de verwerking ruimt dat op. 
Na verwerking krijg ik opnieuw iets dat echt verrassend goed is.
3e doel: M45:
Ik ben vergeten screenshots te nemen tijdens de sessie, dus ik toon enkel het eindresultaat. M45 is hier heel duidelijk herkenbaar, maar zonder de blauwe tinten die je bij dit object vaak ziet.
4e doel: M81
Na verwerking door Dwarflab is M81 perfect zichtbaar na ongeveer 30 minuten belichting. De ruisreductie is echt doeltreffend.
Met mijn Adobe-suite kan ik nog wat detail en kleur toevoegen.
Update 28/12/25
NGC2174 na 248 foto’s.
NGC2174 na verwerking door Dwarflabs 
NGC2174 na mijn eigen verwerking. Het detailniveau is indrukwekkend voor zo’n korte belichtingstijd en een optiek van dit type.
Batterijduur
Ik heb de telescoop getest bij negatieve temperaturen, dus de batterijduur was niet optimaal. In die omstandigheden haalde ik ongeveer 1u30 tot 1u45 autonomie, goed voor zowat drie observaties op één lading.
Connectiviteit
Je verbindt met de telescoop via wifi. Dat betekent dat je, zodra je met het wifi-netwerk van de telescoop verbonden bent, niet langer je thuiswifi gebruikt. Als je een telefoon met simkaart gebruikt, is dat geen probleem: de app gebruikt dan het mobiele netwerk voor internettoegang. Dit werkt bij alle telescopen die ik heb getest op dezelfde manier, dus er is niets nieuws. Wat ook niet nieuw is: het bereik is kleiner dan wat ik met een Seestar-telescoop haal. Dat had ik al gemerkt bij de vorige modellen en dat bevestigt zich opnieuw bij dit model. Ik had een Seestar S50 naast de Dwarf Mini gezet en ik had meer moeite om verbonden te blijven met de Dwarf Mini dan met de Seestar. Het was hetzelfde met de Dwarf 3.Conclusie/Mening
Ik had de telescoopnieuws van de afgelopen maanden niet echt gevolgd, en toevallig zag ik dat Dwarf de Dwarf Mini had gelanceerd. Omdat ik de vorige producten erg kon waarderen, heb ik meteen gevraagd of ik dit nieuwe model mocht testen. Een week later stond hij bij mij thuis: Dwarflabs reageert snel. Dit is zonder twijfel de kleinste telescoop die ik heb getest; hij past bijna in een (grote) jaszak. Bij optiek speelt formaat een rol, dus de Dwarf Mini leek op papier in het nadeel tegenover grotere modellen.
In de praktijk bleek het tegendeel: ik heb echt verrassende resultaten gehaald met dit kleine toestel. De optiek van de Dwarf Mini is vergelijkbaar met die van de Seestar S30, maar met minder volume. Puur technisch laat de Dwarf Mini minder licht binnen dan de Dwarf 3, en toch is het resultaat bijna even goed. Waarom? Ik denk dat de beeldverwerking sterk is verbeterd, en dat Dwarflabs kan steunen op een community die hun verwerkingsalgoritme vermoedelijk heeft gevoed. Je stuurt je foto en de metadata van het gefotografeerde object door, en Dwarflabs stuurt een schonere versie terug op basis van jouw originele foto. Zo simpel is het. Je zou kunnen denken dat het valsspelen is, maar jouw foto is de basis van de verwerking; het is geen beeld dat volledig door AI opnieuw is samengesteld. Het lijkt eerder op wat je in Photoshop doet.
Dankzij die verwerking is de Dwarf Mini toegankelijker voor een breder publiek. Je hoeft niet langer met exotische bestanden en gespecialiseerde software te werken om een beter resultaat te krijgen. Als je verder wil gaan, kan dat nog altijd, maar het is niet meer verplicht. Ik waardeerde ook het formaat: in tegenstelling tot de Dwarf 3 kan hij volledig ronddraaien, zonder dode hoek. Het draaimechanisme werkt heel goed en je kunt vrij snel naar het juiste hemelobject richten. Ik hoop dat Dwarf dit formaat behoudt voor toekomstige modellen. De combinatie van verwerking, een gebruiksvriendelijke app en de prijs maakt deze telescoop een sterke kandidaat voor wie de stap nog niet durfde zetten.
De meeste vragen die ik op Facebook kreeg, gingen precies over gebruiksgemak, en de Dwarf Mini scoort daar erg goed. Is alles perfect? Nee, je moet rekening houden met een paar zwakke punten. Ten eerste vind ik de telescoop wat traag: hij reageert duidelijk minder snel dan de Dwarf 3 of de Seestar S30/S50. Dat merk je aan langere wachttijden wanneer je een actie vraagt. Het tweede punt dat me stoorde is de calibratie. Dat is een verplicht proces voor de positionering. Alles gebeurt automatisch, wat goed is, maar hij calibreert bij elke sessie opnieuw, zelfs als je de telescoop niet verplaatst. Dat vind ik behoorlijk irritant; bij de andere telescopen had ik dat probleem niet. Ik ga proberen nog extra foto’s toe te voegen zodra de hemel weer open is… in België is dat niet evident… maar gelukkig is alles heel snel opgesteld.
Sterktes
Flexibel formaat
Zeer compact
Kwaliteit van de verwerking
Gebruiksgemak
Degelijke batterijduur
Zwaktes
Reageert wat traag
Beperkt wifi-bereik (bij mij een tiental meter)
Herhaalde calibratie
Commentaires (2)